शासकीय आरोग्य यंत्रणेच्या अनास्थेचा बळी !

आश्रम शाळेतील निरोगी विद्यार्थिनीला कुष्ठरोगी ठरवून चुकीची औषधे दिल्याने मृत्यू ?

प्रतिनिधि, पेण

पेण तालुक्यातील वरवणे येथील शासकीय आश्रमशाळेत चौथीला शिकणाऱ्या आदिवासी विद्यार्थिनीला कुष्ठरोग झाल्याचे चुकीचे रोग निदान करून उपचार केल्याने तिचा दुर्दैवी मृत्यू झाल्याची घटना घडली आहे.

पेण तालुक्यातील वरवणे येथील शासकीय आश्रमशाळेमध्ये कामार्ली प्राथमिक आरोग्य केंद्राच्या आय.पी.एच.एस.उपकेंद्र वाकरुळ यांनी शासनाच्या कुसुम योजना अंतर्गत १६ डिसेंबर २०२४ रोजी शिबीर घेतले होते. महाराष्ट्र शासनाच्या कुसुम अभियाना अंतर्गत आश्रम शाळेतील विद्यार्थ्यांची तपासणी करण्यात केली. यावेळी इयत्ता चौथी मध्ये शिकत असलेली खुशबू नामदेव ठाकरे हि विद्यार्थिनीचे अंगावर तीन चट्टे असल्याने तिला कुष्ठरोगी ठरवण्यात आले. त्याबाबतची माहिती देणारे पत्र आरोग्य विभागाकडून १६ डिसेंबर किंवा त्यानंतर शासकीय आश्रमशाळा यांना देण्यात आले नाही. तसेच विद्यार्थिनींच्या पालकांनाही या संदर्भात कोणतीही कल्पना देण्यात आली नाही. प्राथमिक आरोग्य केंद्राकडून खुशबू ठाकरेला कुष्ठरोग निर्मूलन बाबत गोळ्या १८ डिसेंबर पासून सुरु करण्यात आल्या. तपासणी शिबीर आणि गोळ्या सुरु झाल्यानंतर २८ डिसेंबर पर्यंत नामदेव ठाकरे यांना आपल्या मुलीला कुष्ठरोगी ठरविण्यात आले आहे याबाबत कोणतीही माहिती नव्हती. खुशबू ठाकरे हिची मोठी बहीण याच शाळेत शिकत होती आणि ती सहलीसाठी जात असल्याने तिला भेटण्यासाठी नामदेव ठाकरे आश्रमशाळेत आल्यावर खुशबू आजारी असल्याचे कळले.

आपल्या मुलीला ताप येत असल्याने तिला नामदेव ठाकरे यांनी आपल्या घरी तांबडी येथे नेले. घरी नेल्या नंतरही शाळेतून देण्यात आलेल्या गोळ्या तिचे पालक तिला देत होते. मात्र त्या कसल्या गोळ्या आहेत याची पुसटशी कल्पना देखील नामदेव ठाकरे यांच्या कुटुंबाला नव्हती. ३ जानेवारी रोजी पालकांनी आपल्या मुलीला पुन्हा आश्रमशाळेत नेवून सोडले. मात्र कोणताही आजार नसलेल्या मुलीला कुष्ठरोगाच्या गोळ्या दिल्या जात असल्याने त्याचा साईड इफेक्ट खुशबू ठाकरे हिच्या शरीरावर दिसून येऊ लागला. तिच्या अंगावर फोड्या येऊन तिचे हात-पाय सूजले. मुलीचे वडील नामदेव ठाकरे यांना आश्रमशाळेत बोलावून घेण्यात आले. त्यावेळी पालकांच्या सोबत खुशबू हिला पेण ग्रामीण रुग्णालयात नेण्यात आले, त्यावेळी शासकीय आश्रमशाळेचे शिक्षक तसेच प्राथमिक आरोग्य केंद्रातील वैद्यकीय अधिकारी उपस्थित होते. खुशबू ची प्रकृती गंभीर असल्याने पनवेल येथील एमजीएम रुग्णालयात नेण्यास सांगितले. पनवेल येथे १६ जानेवारी रोजी नेण्यात आल्यानंतर तेथील वैद्यकीय अधिकारी यांनी कुष्ठरोगाच्या गोळ्या कोणी दिल्या आणि त्या तात्काळ बंद करण्याच्या सूचना दिल्या. तोपर्यंत शासकीय आश्रमशाळेतील महिला अधीक्षीका सुवर्णा वरगने यांच्या कडून गोळ्या दिल्या जात होत्या. मात्र त्यांनी आणि आश्रमशाळेचे मुख्याध्यापक अजित पवार यांच्याकडून पालकांना तुमची मुलगी कुष्ठरोगी आहे याची कल्पना दिली नव्हती. १६ जानेवारी पासून पनवेल येथील एमजीएम रुग्णलयात उपचार घेत असलेली खुशबू हिचे २२ जानेवारी रोजी मृत्यू झाला. या प्रकरणी आदिवासी विकास विभागाच्या पेण प्रकल्प अधिकारी कार्यलयाने दुसऱ्याच दिवशी वरवणे येथील शासकीय आश्रमशाळा मुख्याध्यपक आणि अधीक्षिका यांना करणे दाखवा नोटीस बजावली. त्यानंतर प्रकल्प अधिकारी कार्यलयाने शासकीय आश्रमशाळा मुख्याध्यापक आणि अधीक्षक यांच्यावर आजपर्यंत कोणतीही कारवाई केलेली नाही. त्यातून प्रकल्प अधिकारी आत्माराम धाबे हे देखील एका निरपराध मुलीच्या मृत्यूचे प्रकरण दाबण्याचा प्रयत्न करीत असल्याचा आरोप केला जात आहे.

आमच्या मुलीला कोणताही आजार झालेला नव्हता तिच्या चेहऱ्यावर असलेले डाग हे जन्मापासूनच होते. कुष्ठरोगाचे नव्हते. चुकीचे निदान करून आमच्या मुलीला कुष्ठरोगी ठरविण्यात आले आहे. आमच्या मुलीच्या लिव्हर मध्ये आलेली सूज तसेच अंगावरती सूज हे लक्षण चुकीचे उपचारा मुळे आली होती. माझ्या मुलीच्या मृत्यूस आश्रमशाळा मुख्याध्यपक आणि अधीक्षिका जबाबदार आहेत त्यांच्यावर शासनाने कठोर कारवाई करावी. – नामदेव ठाकरे (दुर्दैवी मुलीचे वडील)

आमच्या शाळॆत कुष्ठरोग निर्मलन बाबत शिबीर झाले आणि त्यात एका मुलाला कुष्ठरोगी ठरवले होते. प्राथमिक आरोग्य केंद्राकडून देण्यात आलेल्या गोळ्या आमच्या अधीक्षिका यांच्याकडून दररोज तीला देण्यात येत होत्या. तसेच त्या मुलीला ताप आल्यावर आम्ही वाकरूळ येथे असलेल्या प्राथमिक आरोग्य उप केंद्रात नेले होते. – अजित पवार, (मुख्याध्यापक, शासकीय माध्यमिक आश्रमशाळा वरवणे)

प्राथमिक आरोग्य केंद्राने खुशबू हिला गोळ्या देण्यास सांगितले त्याप्रमाणे मी दररोज दोन गोळ्या झोपण्याआधी देत होते. नंतर तिला ताप आल्यानंतर दोन गोळ्या देण्यास प्राथमिक आरोग्य केंद्राच्या डॉक्टरांनी सांगितल्यावर एक गोळी देण्यास सुरुवात केली.तिचे पालक शाळॆत आले आणि घरी घेऊन गेले त्यावेळी त्यांना दररोज हि गोळी एक द्यायची आहे असे सांगितले. – सुवर्णा वरगने, अधीक्षक शासकीय आश्रमशाळा वरवणे

शासकीय आश्रमशाळा वरवणे येथील मुलीला कुष्ठरोग झाला असून तिला पनवेल येथील एमजीएम रुग्णालयात दाखल केल्यावर मी स्वतः रुग्णालयात गेलो होतो. २२ जानेवारी रोजी तिचा मृत्यू झाल्यावर शासकीय आश्रमशाळेचे मुख्याध्यापक आणि अधीक्षिका यांना करणे दाखवा नोटीस बजावली आहे. – आत्माराम धाबे (प्रकल्प अधिकारी – पेण आदिवासी प्रकल्प)

शासनाच्या निर्देश नुसार आम्ही आश्रम शाळेत कॅम्प आयोजित केला होता.तेथे एक विद्यार्थिनीला कुष्ठरोग असल्याचे आढळून आले. त्या दिवशी आमच्याकडे गोळ्यांची पाकिटे नव्हती आणि त्यामुळे लगेच गोळ्या सुरू केल्या नाहीत. दुसऱ्या दिवशी सदर मुलीचे नावाचे लेबल केल्यावर १८ डिसेंबर पासून उपचार सुरू केले. – डॉ. नेत्रा पाटील (वैद्यकीय अधिकारी, कामार्ली प्राथमिक आरोग्य केंद्र)